Je bent uit elkaar gegaan of gescheiden. Het is raadzaam om een testament op te stellen. Maar waar moet je op letten als je naar de notaris stapt? Hieronder vind je vijf tips voor het opstellen van een testament:

Tip 1: Herroep je testament / benoem een andere erfgenaam

Als je uit elkaar gaat, je hebt kinderen en je hebt geen testament, is het duidelijk: als jij overlijdt, zijn zij automatisch je erfgenaam. Wil je dat dat zo blijft? Dan hoef je wat dat betreft niets te doen. Maar als je kinderen minderjarig zijn, moet je wel op een aantal andere zaken letten (zie vanaf Tip 2).

Je hoeft ook niets te doen als je getrouwd was en in je testament je ex-echtgenoot als erfgenaam was opgenomen. Die bepaling vervalt namelijk automatisch bij de scheiding.

Let op de volgende situatie: Was je niet getrouwd en had je in je testament je partner tot erfgenaam benoemd? Dan zul je als de relatie wordt verbroken je testament moeten herroepen, om ervoor te zorgen dat je ex-partner niet je erfgenaam blijft.

Tip 2: Benoem een voogd en bewindvoerder voor de kinderen

Als je kinderen hebt, is het belangrijk om de voogdij te regelen voor het geval beide ouders overlijden. Alhoewel dit tegenwoordig ook zonder testament kan met een formulier bij de rechtbank, kun je nog steeds bij testament een voogd (of twee) benoemen. Deze persoon moet zich bereid verklaren om de voogdij te aanvaarden als dat nodig is. Vraag daarom op gezette tijden of hij of zij inderdaad nog steeds voogd wil zijn. Mocht bij jouw overlijden de andere gezag dragende ouder nog leven, dan heeft een testamentaire voogdijbepaling geen nut.

Als er vermogen is, raad ik je aan een bewindvoerder aan te wijzen; dit kan iemand anders zijn dan de voogd. Deze persoon voert het bewind over het vermogen van de kinderen. Dat doet hij of zij in ieder geval totdat de kinderen 18 zijn, maar je kunt in je testament ook de leeftijd verhogen naar 21 of zelfs 25 jaar.

Als jouw minderjarige kinderen van jou erven heeft de andere ouder, ook na een scheiding, het ‘ouderlijk vruchtgenot’ over de erfenis (bijvoorbeeld de rente). Wil je dit niet? Dan kun je het in je testament uitsluiten. Zo komen ook de inkomsten over je erfenis uitsluitend aan je kinderen toe.

Tip 3: Benoem een executeur

Tips voor het opstellen van een testament

Tips voor het opstellen van een testament

Met name als de relatie met de ouder van je minderjarige kinderen niet goed is, adviseer ik je om in je testament een executeur te benoemen. Dit is iemand die de hele erfenis zo goed mogelijk afwikkelt. Hij of zij heeft het beheer over de nalatenschap, voldoet de eventuele schulden en verzorgt de aangifte erfbelasting. Heb je minderjarige kinderen en is het saldo van de nalatenschap positief? Dan is het voordeel van een executeur ook nog dat de nalatenschap buiten de kantonrechter kan worden afgewikkeld. Check voordat je iemand tot executeur benoemt uiteraard wel of diegene dat ook wil!

Tip 4: Neem in je testament een ‘uitsluitingsclausule’ op

Het kan een fijn idee zijn dat na je overlijden jouw kinderen zelf kunnen bepalen wat ze met de erfenis doen. Daarom is het slim om in het testament op te nemen dat de erfenis niet in de huwelijkse goederengemeenschap van je kinderen valt. Met zo’n ‘uitsluitingsclausule’ zorg je ervoor dat je kind, als hij of zij zelf een echtscheiding moet meemaken, niet de erfenis hoeft te delen of verrekenen met zijn of haar ex-echtgenoot. Doe dat ook als je kinderen nu nog niet getrouwd zijn.

Als er sprake is van veel vermogen, raad ik je aan te bepalen dat deze clausule komt te vervallen wanneer het huwelijk eindigt door overlijden. Dat leidt namelijk tot een aanzienlijke besparing op de successiebelasting.

Tip 5: Overweeg een tweetrapsmaking

Tips voor het opstellen van een testament

Tips voor het opstellen van een testament

Wanneer eerst jijzelf overlijdt en vervolgens jouw ongehuwde en kinderloze kind (zonder testament), dan is in principe de ouder van het kind erfgenaam. Ook als je bijvoorbeeld nog andere kinderen hebt (bijvoorbeeld uit een ander huwelijk), wordt jouw ex-partner mede erfgenaam. Het kan zijn dat de relatie met jouw ex-partner zo is dat jij dat niet wilt. In dat geval kun je daarvoor in jouw testament een voorziening opnemen.

Zo’n voorziening wordt een ‘tweetrapsmaking’ genoemd. Daarmee bepaal je dat het restant van de erfenis na overlijden aan iemand anders toekomt, bijvoorbeeld aan je andere kinderen. Vraag hierover advies aan je notaris.

Ik heb je hiermee tips gegeven voor het maken van een nieuw testament na een scheiding. Het is een belangrijk onderwerp, dat mensen na een scheiding echter nogal eens vergeten.

Deze informatie is geschreven door familierechtadvocaat Ingrid Vledder