Vanuit mijn werk kwam ik laatst in aanraking met bepaalde voorlichtingsfilmpjes over grenzen aangeven op het gebied van intimiteit. Zo kwam ik ook in aanraking met voorlichting voor kinderen. Engelse educatieve filmpjes waarin een metafoor en humor werd gebruikt om duidelijk te maken dat het normaal is om nee te zeggen als je iets niet fijn vindt.

Dat heeft me aan het denken gezet om hierover te gaan schrijven. Als je bij jezelf nagaat als ouder: hoe vaak worden kleine kinderen wel niet gedwongen om volwassenen een kus, een knuffel of een hand te geven? Soms willen of durven ze niet, maar als ouder wil je vaak dat ze dit leren, want een hand geven is “netjes en beschaafd”. Willen ze het niet, dan kan het gerust voorkomen dat we ze een zacht duwtje in de juiste richting geven.

Terwijl je op dit moment eigenlijk je kind over zijn eigen grens laat gaan. In de basis leer je je kind om zijn lichaamssignalen te negeren, want het “is nou eenmaal netjes om een hand of knuffel (of wat dan ook) te geven”.

Dit is ook zo. Het is ook beschaafd om je voor te stellen of om iemand een hand te geven. Alleen de kern van het probleem is: als een kind niet wil, wie zijn wij als volwassenen dan om het kind te dwingen? Geven we daarmee niet hele tegenstrijdige signalen af? Zeker als het om knuffels of een kus gaat? We zeggen hiermee eigenlijk dat het normaal is om over je grenzen heen te gaan, terwijl we later hen juist weer proberen te leren dat nee ook echt nee is als het bijvoorbeeld om intimiteit gaat.

Tea consent

De filmpjes gaan over het geven van toestemming. Als metafoor wordt een kopje thee gebruikt. Je vraagt of iemand een kop thee wilt en geeft dit ook als diegene ja zegt. Als iemand nee zegt, dan hoor je niet alsnog die thee te brengen. Diegene zal het dan ook niet opdrinken, want hij heeft nou eenmaal gezegd dat hij geen thee wilt. Als iemand twijfelt of bewusteloos is, dan zorg je dat diegene eerst wakker is, alvorens je de thee in zijn mond giet. Als iemand bewusteloos is, betekent dit dat er geen toestemming (consent) is. En zo zijn er nog tal van voorbeelden die uiteindelijk gerelateerd worden aan intimiteit of lichaamssignalen.

Baas over je eigen lichaam

Ieder mens is baas over zijn eigen lichaam. Ook kinderen, hoe jong ook. Aan ons de taak om ze dit te leren. Op welke manier dan ook, als je het maar bewust doet.