Het is inmiddels al weer zeven jaar geleden dat we zijn gescheiden. Ik was toen 40 en nog steeds een relatieve jonge vader van drie kinderen die nu 11, 15 en 16 zijn. Het was geen gemakkelijke scheiding want er waren aanvankelijk veel meningsverschillen over de verdeling en invulling van de omgangsregeling. Mijn ex vrouw wilde geen co-ouderschap maar ik wel. Zij had en heeft nog steeds een parttime baan terwijl ik mijn fulltime baan ben blijven aanhouden.

Hierdoor lag het voor haar voor de hand dat zij overwegend de kinderen ging opvoeden en ik hooguit om het weekend nog de kinderen kan zien. Hiertegen heb ik mij verzet om verschillende redenen. Ten eerste woonden we destijds op nog geen 400 meter van elkaar. Er is dus logistiek geen enkele reden om niet voor co-ouderschap te kiezen. Ten tweede vond ik het gek en onverteerbaar dat mijn rol als ouder gemarginaliseerd zou worden tot vier dagen per maand.

vaders zijn doeners

Tot slot blijkt uit divers onderzoek dat kinderen die uitsluitend door moeders zijn opgevoed het sociaal-economisch, en ondanks de beste intenties, het op later leeftijd beduidend minder goed doen dan kinderen die door beide ouders actief zijn opgevoed. Dit geldt niet alleen voor jongens maar ook voor meisjes. Volgens deze studies is de rol van vaders dus belangrijk in de opvoeding van kinderen, iets dat ik impliciet al wist maar in populaire opvattingen over het alleenstaande ouderschap vaak achterwege wordt gelaten. Zo ver wilde ik het allemaal niet laten komen.

Ik wilde het beste voor mijn kinderen, helemaal nu zij ongevraagd ook in die rotsituatie terecht waren gekomen. Gelukkig hebben we na enkele gesprekken met maatschappelijk werk en op basis van de juiste argumenten toch voor co-ouderschap gekozen op 50/50 basis. Dit betekent echter niet dat het van meet af aan van een leien dakje ging.

Ik heb namelijk vaak het gevoel gehad dat ik mij als vader opnieuw moest kwalificeren tegenover mijn ex vrouw maar ook de buitenwereld.

Voor moeders lijkt dat veel minder het geval te zijn. Het kan zijn dat er nu wat meer maatschappelijke acceptatie is voor het fenomeen alleenstaande vaders maar de tendens is toch nog steeds wel dat het met argusogen wordt aanschouwd. Ik zie echter ook dat alleenstaande moeders tegen allerlei vooroordelen aan lopen die soms uiterst vernederend zijn. Eerder dan alleenstaande vaders dat doen, zijn zij echter beter in staat om het hierover met elkaar te hebben en de ervaringen te delen. Hoe je het ook went of keert, alleenstaand ouderschap –hoe bejubeld dan ook- zal nooit de norm worden dus volledige waardering komt er niet.

Hier heb ik mij allang bij neergelegd en dat is mede zo omdat het een biologisch gegeven is dat kinderen beide ouders nodig hebben en bij voorkeur onder één dak. Ik merk dat bijvoorbeeld erg sterk aan mijn jongste zoon en hoe veel geluk hij uitstraalt wanneer zijn moeder eens een keer bij mij thuis koffie drinkt. Die nabijheid van beide ouders tegelijkertijd doet een kind goed. Even weer dat gezinsgevoel van weleer. Het was ook niet altijd kommer en kwel.

Veel hulp na de scheiding heb ik niet gehad overigens en toegeven, ik heb er ook niet zo om gevraagd. Ik moest en zou de wereld laten zien dat ik het zonder hulp kan en een betere invulling aan mijn vaderschap kan geven dan ooit te voren. Dit  viel niet mee omdat ik het alleenstaande ouderschap combineerde met een fulltime baan van minimaal + 50 uur per week.

vader zijn doeners

Gelukkig heb ik een baan waarbij ik mijn werktijden relatief flexibel kan invullen maar dat betekende toen en nu nog steeds dat je dan ook in het weekend of in de avonduren nog wel wat uurtjes achter de laptop zit. Nee, veel vrije tijd voor exotische hobby’s of een rijk sociaal leven blijft er dan niet over, maar dat is geen ramp.

Er is zelfs een tijd geweest dat mijn aandeel in de verzorging groter was omdat mijn ex het even wat moeilijker had. Dat kan in een huwelijk ook gebeuren maar als alleenstaande en fulltime werkende ouder merk je dat in het kwadraat. Dat is nu eenmaal de prijs van alleenstaand ouderschap. Het is voor mij en ik denk voor vele vaders een kwestie van doen en er niet zo veel over praten.

Mannen praten gewoon minder over dat soort issues en dat wordt ook niet als gewenst ervaren.

In de loop der jaren ging de communicatie tussen mijn ex vrouw en mij beter. Dit kost echt tijd. Ik zie om mij heen meer gescheiden ouders die met name in het begin hier tegen aanlopen. Er zit vaak nog veel rancune of teleurstelling en daarnaast spelen er financiële belangen mee.

Pas wanneer beide ouders elkaar in de ouderrol erkennen en respecteren dan ontstaat er iets nieuws, een goede basis waar de kinderen van profiteren.

Een obstakel hierin zijn wel de financiën. In Nederland is het zo dat de mate van omgang direct is gerelateerd aan alimentatiehoogte. Voor een deel is dat begrijpelijk maar het is tevens een bron van discussie en zelfs een reden om van het co-ouderschap af te zien. Daarbij maken termen als verzorgende, niet verzorgende ouder, zorgkorting of regelingen zoals het kindgebonden budget het alleen nog maar erger omdat het communicerende vaten zijn die variëren met de hoeveelheid omgang.

Ondanks het recht op gelijkwaardig ouderschap trekken vaders als het om de omgang gaat sowieso vaak nog aan het kortste eind. Er komen er elk jaar weer duizenden kinderen bij die hun vader na een scheiding niet of nauwelijks nog zien. Er zullen ook vaders zijn die dit niet willen. Ik vind dit onbegrijpelijk.

Hier heb ik geen goed woord voor over. Het leed en de schade voor ouder en kind zijn in beide gevallen enorm. Het is namelijk zo dat vaders beter dan wie dan ook een kind vertrouwd kan maken met de vaak harde realiteit van de buitenwereld en het hierin wegwijs te maken. Dat begint al op jonge leeftijd door taal en spel. Dit gebeurt niet eens bewust of met pedagogische precisie, maar gewoon door samen te zijn en te doen, soms passief en soms actief. Het belang en waardering voor de rol van vaders krijgt helaas weinig aandacht. Deze is onvervangbaar.

Gelukkig kon ik dat wel voortzetten en ik kan nu ook meer dan voorheen beter met mijn ex vrouw opschieten. Er is meer respect en wederzijds begrip. We helpen elkaar daar waar het kan bijvoorbeeld als de ene ouder eens een keer een feestje heeft of verplichtingen. Dit heeft werkelijk voordelen want zo kan je elkaar zo af en toe verlichten. Ook praten we met elkaar wanneer er iets is met de kinderen bijvoorbeeld op school, met vrienden of als ze ziek zijn. De kinderen vinden het fijn dat we altijd op de hoogte zijn van hun welbevinden. Ze hoeven zich niet in te houden omdat de ene ouder niet wil weten wat er bij de andere ouder gebeurt. Dit is met name bij pubers erg belangrijk want deze doerakken gedijen heel goed bij slechte communicatie tussen gescheiden ouders. Te meer een reden dus om goed in gesprek te blijven.

Al met al beleef ik plezier aan het alleenstaand (co)ouderschap omdat je relatief vrij bent over de invulling ervan.

Ik draag dit plezier niet opvallend uit maar geniet soms in stilte van dat prettige gevoel als ik s ’avonds op de bank zit en de kinderen tevreden slapen in de wetenschap dat ze het ook goed doen op school, het huis is opgeruimd en het werk zover af is of is voorbereid voor de volgende dag. Overdag ben ik te druk om mij dat allemaal te realiseren. De buitenwereld reageert divers variërend van verbazing tot bewondering. Ik kan er in beide gevallen niet goed tegen en trek het me verder dan ook niet aan, mede ook om te voorkomen dat ik er zelf nog in ga geloven dat mijn situatie uniek of afwijkend is. Dat is die niet want er zijn inmiddels velen die met hetzelfde bijltje hakken.

Zie ook:  Dus je noemt mijn kind een rugzakje?

Vaders zijn doeners. Een mooi en openhartig verhaal van een alleenstaande vader. Heb jij hier ooit bij stilgestaan?